Ana Sayfa Hastalıklar BUZAĞI PNEUMONİLERİNDE UNUTULAN BAKTERİ ‘’ARCANOBACTERİUM(CORYNEBACTERİUM) PYOGENES

BUZAĞI PNEUMONİLERİNDE UNUTULAN BAKTERİ ‘’ARCANOBACTERİUM(CORYNEBACTERİUM) PYOGENES

79
0
Paylaş
arcanobacterium

Arcanobacterium Pyogenes; Gram pozitif, pleomorfik basil görünümlü, fakültatif anaerobik bir bakteridir. Etken, önceleri Corynebacterium pyogenes, Actynomyces Pyogenes olarak da adlandırılmaktadır. Çeşitli evcil hayvanlarda suppuratif enfeksiyonlardan sorumlu önemli bir fırsatçı patojendir. Corynebacterium etkenleri ve yaptıkları hastalıklar aşağıdaki gibidir.

C. pyogenes (Actinomyces pyogenes): Sığırlarda mastitis, metritis, artritis, abortus ve suppuratif pneumoni; yeni doğanlarda göbek infeksiyonları domuzlarda pnömoni ve poliartritis; koyunlarda pnömoni, mastitis, poliartritis ve suppuratif lezyonlar.

C. pseudotuberculosis (ovis):Koyunlarda kazeöz lenfadenitis; atlarda ve sığırlarda ülseratif lenfangitis.

C. renale: Sığırlarda piyelonefritis, üretritis, sistitis; domuzlarda suppuratif bozukluklar.

C. equi: Taylarda suppuratif bronkopnömoni; kısraklarda metritis ve abortus; domuzlarda servikal ve farengeal lenf yumrularında lezyonlar.

C. suis (Eubacterium suis): Domuzlarda piyelonefritis ve sistitis.

C. bovis: İneklerde mastitis.

C. murium: Fare ve atların akciğer ve diğer organlarında tüberkulozise benzeyen bozukluklar.

A. pyogenes Sığırların karaciğer apseleri ve solunum sisteminden, F. necrophorum ile birlikte en fazla izole edilen sekonder patojendir(Narayanan S, Nagaraja TG, Staats J, Chengappa MM, Obersts RD: Biochemical and biological characterizations and ribotyping of Actynomyces pyogenes and Actinomyces pyogenes-like organisms from liver abscesses in cattle. Vet Microbiol, 61, 289-303, 1998.).

 

BULAŞMA: Patogenezi tam olarak karakterize edilemese de dokuların bütünlüğünü bozan fiziksel veya mikrobiyal travmalar organizmanın vücuda girmesine yol açmaktadır. Derideki portantrelerin mikroplu eksudatlarla ya da bunlarla bulaşık su toprak, altlık gibi maddelerle teması sonucu bulaşır. Ayrıca yaz aylarında sinekler ile tek enjektör iğnesiyle yapılan uygulamalar da bulaşmaya sebep olur.

 

SEMPTOMLAR: A. Pyogenes enfeksiyonları fırsatçı ve genelde sekonder enfeksiyon şeklinde seyreder. Çoğunlukla miks enfekisiyon şeklinde karşımıza çıkar. Pasteurella veya viral etkenlerin sebep olduğu pneumonilerde buzağının direncinin düşük olması, kullanılan antibiyotiklerin uygun olmaması ya da yeterli sürede uygulanmaması gibi faktörler sonucunda enfeksiyona dahil olur. Belirtileri, başlangıç aşamasında diğer hastalık etkenlerinden dolayı yakalanamayabilir. Uzun süreli ve değişik antibiyotik kullanılmasına rağmen düzelmeyen vakalarda akla gelmelidir. Özellikle apikal loplarda apse keseleri oluşturduğu için soluk alıp vermede zorlanma, hırıltı, sürtünme sesleri alınır. Pasteurella ile birlikte ise çoğunlukla pleura pneumoni tablosu görülür. Genel pneumoni tablosuna ilave olarak hayvanda gelişme geriliği, devam eden kuru öksürük, mukozalarda siyanoz tespit edilir. Apselerin açılması veya büyümesi neticesinde akciğer paranşiminde oluşan yırtıklara bağlı amfizem şekillenebilir. Bazı hayvanlarda pneumoniye ilave olarak eklemlerde de iltihaplanmalara yol açar.

 

TEŞHİS: Laboratuvara apse içeriği, akciğer, lenf yumruları, burundan alınan svablar, diğer organlardan alınan parçalar, eklem sıvısı gibi maddeler gönderilir. Yapılacak kültürlerle ve PCR tekniği ile teşhis konulabilir.

 

AYIRICI TANI: Genellikle miks enfeksiyona dahil olduğu için semptomlara göre teşhis konulamayabilir. Özellikle kronik olarak seyretmesi ve nekropsi neticesinde akciğer loplarında ve lenf düğümlerinde boz beyaz veya mat yeşilimsi sarımtırak renkte iltihabın görülmesi hastalığı düşündürmelidir. Tüberküloz ile karıştırılabilir. Tüberküloz derenleri daha ileriki yaşlarda ortaya çıkmakta ve derenler sert, kazeöz bir kapsülle kaplıyken A. Pyogenesde kapsül yumuşak, içerik daha sıvıdır. Bazen çökelek görünümündedir.

 

Mastitisli hayvanların sütlerinin buzağı beslenmesinde kullanıldığı işletmelerde sürü problemi olarak karşımıza çıkmaktadır. Pneumoniden yoğun kayıplar yaşanıyorsa mutlaka akla gelmesi gereken bir etkendir.

 

TEDAVİ: Yapılan araştırmalar neticesinde amoksisilin, amoksisilin+klavulonik asit, ampisilin+sulbaktam, sefalasporin türevleri, florfenikol ve ofloksasine duyarlı olduğu tespit edilmişse de kendi uygulamalarımda en iyi neticeleri amoksisilin+klavulonik asit preparatlarının verdiğini söylemem gerekir. Hastalık sürü problemi şeklinde ve yaygınsa tedavi protokolünde mutlaka bu antibiyotiklere yer verilmeli, kombinasyonlar buna göre düzenlenmelidir. Teşhis konulduğu takdirde hastalığın görüldüğü kısımdaki bütün buzağılara 48 saat ara ile bir veya iki doz şeklinde Amoksasilin türevleri uygulanmalı, hasta olanlara ise dört veya beş doz şeklinde yapılmalıdır. Yalnız Amoksisilin yan etkisi olan ishale dikkat etmek gerekir. Analeptiklerle solunum sistemi desteklenebilir. Steroid türevleri kesinlikle kullanılmamalıdır. Yangının şiddetini azaltmak için NSA inflamatuarlar kullanılabilir. C vitamini uygulanabilir.

 

KORUMA: Aşısı olmakla birlikte etkinliği tartışmalıdır. Korumada en önemli faktör gerek beslemede gerekse uygulamalarda hijyen kurallarına dikkat etmektir. Mastitisli ineklerin sütü mümkünse verilmemelidir. Hastalık teşhis edildiğinde yayılmasının engellenmesi için karantina uygulanmalıdır. Hayvanlar havadar, temiz ve kuru altlıkların olduğu bir yere alınmalı, tozlu olmayan yemlerle beslenemelidir. Hasta hayvanların beslenmesinde kullanılan biberon, kova vb. malzemeler ayrılmalı, temizlik ve dezenfeksiyonlarına özen gösterilmelidir.

 

 

 

Resim1: Pateurella ile miks enfeksiyon(pleurapneumonia). Nekrotik alanlar pasteurellanın sekerleri.

Resim2: Tedavi sonucunda hastalık geriletilmiş fakat hayvan karaciğer ve böbrek yetmezliğinden kaybedilmiş

Gökhan TOSUN

Veteriner Hekim

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here