Ana Sayfa Hayvancılık Hayvanlarımızı Nasıl Besleyeceğiz ?

Hayvanlarımızı Nasıl Besleyeceğiz ?

293
0
Paylaş
Besi performansı

HAZIRLAYAN:
VETERİNER HEKİM MUZAFFER ÇİVLİK

(DAHA AZ MASRAF, DAHA FAZLA KAZANÇ )
4-BESİ SIĞIRLARININ BESLENMESİ

Besi Sığırcılığı Hakkında Bilgi
Bütün hayvansal üretim kollarında olduğu gibi besicilikte de karlılık kasaplık hayvandan elde edilen performans ve bunun için yapılacak masraflara bağlıdır. Besi performansı, canlı ağırlık kazancı hızı (kg/gün) ve 1 kg canlı ağırlık kazancı için kullanılan yem miktarı (kg kuru madde/kg canlı ağırlık kazancı) ile belirlenmektedir. Hayvanın günlük canlı ağrılık artış hızı ise özellikle genotip ve bu genotipin performansını ortaya koyabileceği çevre koşullarının sağlanmasına bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Ayrıca beside günlük canlı ağırlık artış yanısıra elde edilen etin kalitesi de hayvanların genotipleri yanında, cinsiyet, yaş ve konformasyon gibi faktörlerden de önemli düzeyde etkilenmektedir.
Her hayvanın günlük yaşamını devam ettirebilmesi için gerekli olan belirli bir enerji miktarı vardır. Hayvan verdiğimiz yemlerden öncelikle yaşaması için gerekli olan minumum miktardaki yaşama payını karşılar ve bundan arta kalan enerjiyi ise günlük canlı ağırlık artışı olarak yansıtır. Bu nedenle hayvanımıza verdiğimiz rasyon ne kadar dengeli ve yeterli ise günlük canlı ağırlık artış o kadar hızlı ve besi maliyeti az olacaktır.
Besi performansı, canlı ağırlık kazancı hızı (kg/gün) ve 1 kg canlı ağırlık kazancı için kullanılan yem miktarı (kg kuru madde/kg canlı ağırlık kazancı) ile belirlenmektedir.

A) BESİ SIĞIRLARININ BESİN MADDE VE ENERJİ İHTİYAÇLARI
1-KURU MADDE İHTİYACI Kuru madde tüketimi: Bir hayvanın yem tüketim gücü, günlük olarak tüketebileceği kuru madde (KM) miktarı ile belirlenir. Beside hedeflenen GCAA’na ulaşılabilmesi için gerekli besin maddeleri, hayvanın günlük tüketebileceği kuru madde içerisinde verilmezse, hayvanlar verilen yemin tümünü tüketemezler ve istenilen canlı ağırlık artışını gösteremezler. Bu nedenle günlük olarak tüketilebilecek maksimum KM miktarı bilinmelidir. Canlı ağırlık, mevsim, rasyonun nem içeriği gibi fakörlere bağlı olmakla birlikte besideki hayvanlar canlı ağırlıklarının %2-2.5’u kuru madde tüketirler. 300 kg da ki Siyah alaca-Esmer ırk- Şarole ırkı için günlük KM ihtiyacı aşağıdaki tablodadır

km ve ihtiyaç tablosu

En az KM tüketen ırk Besi hayvanı seçerken dikkat etmemiz gerken bir nokta var . Aynı miktarda yem yiyerek daha fazla canlı ağırlık artışı yapan ırklar tercih edilmelidir. Aynı zamanda iyi bir hesap yapmalıyız besi sonunda aralarındaki kilo farkı fazla olmayan hayvan ırklarına satın alırken besi sonunda kilolar hesap edilerek satın alınmalı. (Simental 1.5 kg kilo artışı sağlamak için siyah alacadan daha fazla enerjiye ihtiyacı vardır.) Bazı ırkların 1.5 kg kilo artışı için ihtiyacı olan enerji miktarı aşağıdaki tabloda verilmiştir.Simental diğer ırklara göre aynı miktarda kilo için ihtiyacı olan enerji miktarı en fazla olandır.enerji demek yem demek yem demek extra maliyet demek.

Enerji Miktarı

2-ENERJİ İHTİYACI Besi sığırlarında enerji ihtiyacı yaşa ve canlı ağırlığa bağlıdır. Rasyon enerji düzeyine bağlı olarak canlı ağırlık artış hızı değişir. Genç hayvanlarda vücutta su ve protein miktarının yüksek, buna karşılık yağ miktarının düşük olduğu görülür. Besi sonuna doğru ağırlık artışının önemli bir kısmı yağ birikimi şeklindedir. Bu dönemde protein ihtiyacı sabit kalır, enerji ihtiyacında ise artış görülür. Beside en önemli besin maddesi enerjidir. Rasyon enerji düzeyi rasyonda kesif yem oranının artmasıyla artar. Yüksek enerji canlı ağırlık kazancını artırır ve kg canlı ağırlık kazancı için tüketilen yem miktarını azaltır. Ancak karkasın daha yağlı olmasına neden olur. Yoğun beside kesif yem oranı %80-90’lara çıkarılması gerekir.
3- SU İHTİYACI
Su, üzerinde az durulan, ancak verimde çok önemli fonksiyonları olan bir gıdadır. Suyun temiz olması gereklidir. Besi sığırlarının günlük su tüketimi tüketilen yem kuru maddesi, canlı ağırlık, çevre sıcaklığı gibi etmenlere bağlı olarak değişir. Optimal su sıcaklığı +15 °C’ dir. Besi hayvanları günlük yaklaşık olarak 40-50 lt civarında su tüketirler Besi hayvanları kesinlikle uzun süre susuz bırakılmamalıdır. İnsanların olduğu gibi hayvanlarında

en temel ihtiyacı sudur.Su metabolizma için vazgeçilmezdir.Suyun kalitesi suda çözünmüş katı madde miktarına ve nitrat oranı ile ilgilidir.Kaliteli suda çözünmüş katı madde miktarı 100ppm den az olmalıdır.
4- PROTEİN İHTİYACI
Sığırların protein ihtiyacı yaş, günlük canlı ağırlık artışı ve proteinlerin emilme derecesine göre farklılık gösterir. Rasyon enerji yoğunluğu protein ihtiyacını büyük oranda etkiler. Gençlerde büyüme hızının ve ağırlık artışının yüksek olması nedeniyle protein ihtiyacı fazladır. Bu nedenle rasyon protein düzeyi yüksek olmalıdır. Besi sığırlarında protein ihtiyacı sindirilebilir ham protein (SHP) ihtiyacı olarak ele alınır.
5-SELÜLOZ İHTİYACI
Besi sığırlarına selüloz bakımından fakir, enerjice zengin yemler verilir. Verilen konsantre yem miktarı kaba yemin kalite ve miktarına bağlıdır. Entansif beside rasyonda az miktarda kaba yem yer alır. Kaba yem düzeyi %10’lara kadar gerileyebilir. Ancak kural olarak günde yaklaşık 1 kg kaba yem kuru maddesi tüketmeleri gerekir. Besi sığırlarında rasyon kuru maddesinin %12-14’ü ham selülozdan oluşmalıdır.
6- VİTAMİN İHTİYACI
İnekler suda eriyen vitaminleri (B grubu ve C vitaminleri) ve yağda eriyen vitaminlerden K vitaminini rumenlerinde sentezlerler. A vitamini de karotenden sentezlenir ve ruminantlar yeterince yeşil yem tüketmedikleri taktirde ß-karotenin dışarıdan ilave edilmesi gereklidir. Yoğun konsantre yem ile beslenen besi sığırlarının rasyonlarına vitamin katılır. A, D ve E vitamini rasyonlarla veya parenteral yolla sağlanır. Çayıra çıkışta da vitamin A, D ve E verilmelidir. Mısır silajı, şeker pancarı yaprağı silajı tüketimi halinde, bu silajlar fakir oldukları vitamin A ve D yönünden mutlaka desteklenmelidir.
7- MİNERAL MADDE İHTİYACI
Besi sığırlarının Ca, P, Mg ve tuz ihtiyacı önemlidir. CA ve GCAA yükseldikçe mineral madde ihtiyacı da artmaktadır. Rasyonda baklagil otları yer aldığında Ca ihtiyacının büyük bir kısmı karşılanır. Konsantre yeme dayalı entansif besilerde ise kireçtaşı (mermer tozu) gibi Ca kaynaklarının katılması gerekir.
Entansif besi rasyonları P bakımından zengin yem maddeleri içerdiğinden P noksanlığı genelde görülmez. Ancak P bakımından fakir topraklarda yetişen bitkileri tüketen sığırlarda P noksanlığı görülebilir. Bu durumlarda kemik unu, florsuz fosfat kayası veya DCP kullanılabilir.
B)BESİ YERİ SEÇİMİ
Yarı açık ve serbest ahırlarda barındırılan sığırlar daha verimli, sağlıklı ve canlı olurlar. Yarı açık ve açık besi sığırı yetiştirmede, yetiştiricilerin en fazla korktukları konu hayvanların üşümesidir. Oysa, hayvanların üşümesinden korkulamaz. Eksi10 °C’de optimum düzeyde yaşarlar. Hayvanlar için kritik ısı eksi 30 °C’dir. Kışları sert geçen ve aşırı şekilde rüzgar alan bölgelerde ahır sistemi yapılacaksa en azından rüzgar ve yağmurlara maruz kalacak yönler kapatılmalı, diğer 2 duvar açık tutulmalıdır. Bu açık kısımları gerektiğinde örtecek portatif bir perde sistemi kurulmalıdır.

Kapalı ahırda yapılan besi sığırı yetiştiriciliğinde, solunumu irrite eden amonyak, hidrojen sülfür, karbondioksit ve metan gazları kronik zehirlenmelere yol açar. Bunun yanında yemden yararlanma ve günlük günlük canlı ağırlık artışı azalır, karlılık düşer. İştahın azalmasına bağlı olarak yem tüketimi azalır.
Bağlı ahır sistemi: Bağlı ahır sisteminde hayvanlar ya yarı uzun ya da kısa bağlı olarak tutulur. Uzun bağ sisteminde hayvanların yemlenmesi ve hareketi açısından rahat etmesi düşünülür. Kısa bağlıda yer ve altlık tasarrufu sağlanır. Bağlama özelliğine göre dışkı toplama ve temizleme şekilleri geliştirilmiştir.
Serbest dolaşımlı ahır sistemi: Hayvanların serbest hareketine uygun, hareketleri sınırlamayan, genelde 30-40 hayvanlık bölmelerden oluşan bir alandır. Günümüzde serbest dolaşımlı mekanlarda hayvanlar için ortak kullanımlı otomatik yemlikler ve suluklar tercih edilmektedir. Serbest dolaşımlı mekanlarda 7-10 baş için ayrı üniteler düzenlenmesi hayvanlar arasındaki sosyal yapıyı da sağlamaktadır. Kapalı mekanlarda her hayvan için en azından 1.8-2.5 m2 ‘lik bir alan ayrılmalıdır.
AÇIK BESİ
Açık besi; ahır yapımı için fazla yatırım gerektirmez, işçilik kolay ve dolayısıyla giderleri daha azdır, daha kolay gübre temizlenebilir, hava cereyanı olmadan bol ve temiz hava sağlanır, gübre ve idrar kokusu yoktur, hayvan yediğini yakar, yağ birikimi az olur, yemin ete dönüşümü yüksektir ve yılın 12 ayında da besi yapılır. Kapalı ahırda ise yazın CAA düşer. Açık besi yerleri tabanda sıvı birikmesinin önlenmesi amacıyla hafif meyilli alanlarda yapılmalı, ulaşımı kolay olmalı, besi ünitesi fazla yağış almamalıdır. Yüksek nem (% 80-90), fırtına ve çamur gelişmeyi olumsuz etkiler. Hava sıcaklığının yüksek olması da gelişmeyi düşürür. Besi sığırı yetiştirmede yüksek yem tüketimi ve canlı ağırlık artışına ulaşabilmek, daha fazla kazanç sağlamak için hayvanların önünde sürekli yem ve su bulunmalı, suluklar yemliklerden ayrı bir yerde yer almalıdır. Hayvanların su tüketiminde kısıtlama veya belirli zamanlarda su verme gibi şartlandırmalara gidilmemelidir.
BESİYE BAŞLAMADAN ÖNCE BİLİNMESİ GEREKEN BİLGİLER
Besi sığırlarının rasyonu hazırlanırken şeker pancarı posasını 4 kg üzerine çıkmamalıyız.
Besi performansı: 1 kg canlı ağırlık artışı için kullanılan yem miktarı ile belirlenir.
Silajı hayvanlarımıza 3. aydan sonra hayvanlarımıza vermeye başlayabiiriz silajı 2 kg üzerinde vermemeliyiz Yine aynı şekilde kesim zamanı yaklaştığı zaman silaj vermemliyiz hayvanlarımıza. Burada vermemizin amacı et kalitesini bozmamaktır. Ayrıca unutulmamalıdır ki kuru kaba yemler besi sığırcılığında silajdan daha etkilidir.
Besi hayvanlarımızın günlük canlı ağırlık artışı ile günlük ihtiyacı olan yaşam payı da artacaktır bu sebeble besi başlangıcı ile besi sonu arasında rasyonumuzu belli aralıklarla güncellememiz gerekir ki besi sonu hayvanlarımızın ulaşmasını istediğimiz kilolarına ulaşabilsin.
Besi işletmelerinde çiftlik yönetimi düzenli ise rasyon 10 günde bir güncellenmeli. 10 günlük güncelleme yapılamaz ise en geç 20 günde güncellenmeli rasyon . Daha geç kalırsak besi sonunda istediğimiz kiloya ulaşamazlar hayvanlarımız.

Beside rasyon %35 kaba yem ile başlayıp %15 kaba yem oranıyla bitmelidir.
6. ayında olan buzağılar 200-220 kg civarında olmalıdır.
***7-8 aylık 250-300kg canlı ağırlığındaki hayvanlar besiye alınmalıdır.20 günlük alıştırma döneminden sonra yoğun besiye alınır hayvanlar. 5-8 ayda yoğun besiden sonra 550 kg canlı ağırlığa ulaşan hayvanlar kesime gönderilir.
*** 100-150 kg canlı ağırlığındaki genç erkekler besiye alınacaksa günlük 600-800 gr günlük canlı ağırlık artışı ile 250-300 kg canlı ağırlığa ulaştırılır sonra yoğun besiye alınır.100-150 kg canlı ağırlığındaki hayvaı yoğun besiye alırsak hemen yağlanır ve besi sonunda diğerlerinden 50-100 kg daha az canlı ağırlığa sahip olur.
Doğrudan yoğun besi yapılması ile işletmede yılda iki tur besi yapılabilir ancak büyütme +besi şeklinde programı ile yılda ancak 1 tur besi yapılabilir.
Besi süresini hayvanlarımızın büyüme hormonu salgılanması bitene kadar olmalıdır . Büyüme hormonu salgılanması durduğu zaman hayvanımız günlük canlı ağırlık artışı azalacaktır. Besiye alacağımız hayvanların ırkına göre besi süreleri belirlemeliyiz.
Simental ve siyah alaca için büyüme hormonlarının salgılanmasının bitme süreleri aşagıda verilmiştir.
Simental için =15. Ay
Siyah Alaca = 18. Ay
Simental için besinin bitiş süresi 15. Ay sonu siyah alaca için besinin bitiş süresi 18. Ay olmalıdır. Bu sürelerden sonra besiye devam edilirse hayvanımız aynı yemi yiyecek ama kilo artışı çok az sağlanacak ve hayvanlarımız YAĞLANACAKTIR !!!
Hayvanlarımızda 1kg yağ oluşabilmesi için 2.5 kg eti meydana getirebilecek kadar enerjiye ihtiyaç vardır.
Büyüme hormanı salgılanan hayvanlarda 1 kg canlı ağırlık artışı için yemesi gereken yem miktarı = 6kg civarındadır.
Büyüme hormonu salgılanması durduktan sonra 1 kg canlı ağırlık artışı için yemesi geeken yem miktarı = 14 kg civarındadır.
Besiye alınan hayvanlarda %35 kaba yemle başlamamızın amacı önce işkembedeki parmağımsı yapıları uzatıp daha sonra vereceğimiz olan yoğun kesif yemden maksimum düzeyde fadalanmasını sağlamaktır.
BESİ PERFORMANSINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER (karlılığı etkiyen faktörler)
Bu faktörler hayvanın ırkı, cinsiyeti, orijini, yaşı, kondisyonu, bakım, sağlık durumu ve beslenmedir.
1-Hayvanın Irkı: Bir hayvandan elde edilecek canlı ağırlık kazancı başta hayvanın genetik yapısı ile sınırlıdır. Bu sınıra bakım ve besleme koşulları ile ulaşılabilir. Genetik yapısı 1000 g civarında günlük canlı ağırlık kazanmaya uygun yerli ırkları 1400-1600 g’a ulaştırmak mümkün değildir. Buna karşılık bu ağırlıkları alabilecek genetik yapıya sahip kültür ırkı ve melezleri de ancak uygun bakım ve besleme koşullarında bu canlı ağırlıklara kolayca ulaşabilirler.

2- Cinsiyet: Erkek sığırların, gerek kısırlaştırılmış ve gerekse dişi sığırlardan daha iyi besi performansı verdiği belirlenmiştir.
3- Yaş: Yaş, sığırlarda besi performansını etkileyen önemli bir faktördür. Besiye alınacak hayvanlar büyüme dönemini tamamlamamış olmalıdır. Besi olgunluk çağına kadar yapılmalıdır. Olgunluk çağı büyüme hormonlarının salgılanmasının durması ile başlar. Bazı inek ırkları için büyüme hormonlarının salgılanmasının bittiği zamanları yukarıda anlattık.
4. Orijin: Damızlık değeri yüksek olan boğalardan elde edilen yavruların beside kullanılması gerekir. Yani babası nasılsa oğluda ona benzeyecektir ineklerinizi tohumlatırken verim özellikleri yüksek olan tohumlar kullanamanızı öneririz.
5. Kondisyon: Kondisyon denildiğinde hayvanın gelişme ve besi durumu anlaşılır. Buzağılık döneminde iyi bir bakım besleme geçirmiş, iskelet çatısı kurulmuş, ancak daha sonra hastalık dışı nedenlerle (açlık, bakımsızlık, stres v.b.) cılız kalmış hayvanlar ile başarılı besi yapılır.
6. Bakım ve Sağlık: Besiye alınacak hayvanlar iç ve dış parazitlere karşı ilaçlanmış ve gerekli aşılamaları yapılmış olarak besiye alınmalıdır. Aksi takdirde besi dönemi içerisinde herhangi bir hastalık geçiren hayvanlarımız besi sonunda istenilen verime (kiloya ) ulaşamayacaktır.
7. Besleme: İyi bir yem formulasyonu gereklidir. Bilindiği üzere giderlerin %70’e yakınını yem oluşturmaktadır. Düzenli işletmeler rasyonunu 10 günde bir güncellemeli . Bu güncelleme süresi 20 günü geçmemeli. Çünkü 20 günde hayvanımız günde ortalama 1000gr canlı ağırlık artışı sağlasa hayvanımızın canlı ağırlığı arttığı için yaşam payıda artacak ve verdiğimiz yemin enerjisini yaşaması için harcıyacaktır. Hayvanımızın canlı ağırlığı artışına bağlı olarak vereceğimiz yem formulasyonunuda güncellemeliyiz.
C) BESİ IRKLARI
1- KÜLTÜR IRKLARI : Yüksek besi performansına sahiptirler.
Angus: İngiliz ırkıdır siyah ve kırmızı renktedir.
Brahman: Hindistan kaynaklı bir ırktır. Uzun kulaklı ve gevşek derilidir.Sıcak iklim ve hastalıklara karşı toleransı yüksektir.
Şarole: Fransız ırkıdır. Beyaz renktedir. Hızlı büyür Aşırı kaslıdır.
Hereford: İngiliz ırkıdır. Düşük yaşama payına sahip güçlü dayanıklı bır ırktır.
Limousin: Fransız ırkıdır . Kırmızı ve siyah olabilir. Aşırı kaslı karkası yağsızdır.
Shorthorn: İngiliz ırkıdır. Kırmızı ve beyaz renkte olabilir. Yüksek kalitede ati ile ön plandadır.Çok zor hava ve iklim şartlarına uygun bir ırktır.
Simental: İsveç ırkıdır . İri ve aşırı kaslıdır. Yüzü beyaz renktedir.
Bekçika mavisi: Dış görünümü itibariyle gelişmiş kas yapısına sahiptir. Karkastaki yağ oranı azdır.Karkas randımanı % 70 e yakındır.
2- YERLİ SIĞIR IRKLARIMIZ
Yerli kara: Beside günlük max canlı ağırlık artışı 900 gr dır. Süt verimi bir sağım yılı boyunca (305 gün) maximum 700-900litre arasındadır.

Boz ırk: Beside maximum 700-900 gr günlük ağırlık artışı sağlar.
Doğu Anadolu kırmızısı(Dak): Beside maximum 700-800 gr günlük ağırlık artışı sağlar.
Güney Doğu Anadolu kırmızısı (Gak): Beside maksimum 800-900 gr günlük ağırlık artışı sağlar. Bir sağım yılında süt verimi 2000-2500 litre civarındadır.
Zavot: Yayılma alanı Kars ve çevresidir. Günlük canlı ağırlık artışı ise 900-1000 gr civarındadır.
*** Yapılan bir bilimsel araştırmada hayvanların aynı yemi yiyerek besi sonunda farklı kilo almaları araştırılmıştır.

Günlük Canlı Ağırlık Artış Tablosu

CAA: Canlı ağırlık artışı
GCAA: günlük canlı ağırlık artışı
Tablodan da anlaşılacağı gibi yerli ırklarımızın besi performansı kültür ırklarına göre oldukça düşüktür.
***Hayvanlarımızı kısırlaştırmanın besi performansına etkisi var mıdır ?
Erkek sığırların dişi sığırlardan daha yüksek besi performansına sahip olduğunu biliyoruz. Bunun nedeni cinsiyet hormonlarının besi performansına ve et kalitesine olumlu etkisinin olmasıdır.Cinsel olgunluğa ulaşmış erkek sığırlardan salgılanan hormonlar vücutta et oluşumunu teşvik eder. Sürü içindeki erkek hayvanların agresif davranışları hırçınlıkları birbirini yada bakıcıları yaralamalarla sonuçlanan saldırma olayları sonucunda sığırlar ete dönüştürecekleri enerjiyi bu davranışlarının sergilemekte harcarlar buda bizim için verim kaybı demektir.Yumuşak huylu olan sığırlar hırçın olan sığırlara göre daha kaliteli karkas yapısına sahip olduğu araştırmalarla sabittir..
Kısırlaştırılmış sığırlar hırçınlıkla harcayacakları enerjiyi ete çevirerek değerlendirseler de kısırlaştırılmamış sığırların kısırlaştırılmışlara göre besi sonunda canlı ağırlıkları daha fazla olduğu gözlenmiştir. Fakat hırçın sığırların birbirlerine ve çevrelerine verdikleri zarar nedeniyle et kaliteleri düşük olduğu gözlenmiştir. Kısırlaştırma işlemi ile erkeklik hormonun ortadan kalkar. Ve erkeklik hormonunun sebep olduğu agresif ve hırçın davranışlarda ortadan kalmış olur.
C)BESİ ÖNCESİ HAZIRLIK İŞLEMLERİ
Besiye alınacak hayvanlar işletmeye getirtildiğinde, yol stresi ve diğer faktörler (farklı ortam vb) nedeniyle özel bir besleme rejimi uygulanmalıdır. Aynı zamanda yolculuk yapan hayvanların yem tüketiminin düştüğü de bilinmektedir. Gerek stresi azaltmak gerekse enerji ve besin madde ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla işletmeye gelen hayvanlara enerjice ve besin maddelerince zengin bir rasyonla başlanmalıdır.
İşletmeye getirilen hayvanlar konsantre yeme alışkın değilse 20 gün boyunca konsantre yeme alışma dönemi ve besiye hazırlık dönemi olarak beslenme proğramı hazırlanır.

1-Mera besiciliği
Merada besi sığırları yaklaşık olarak canlı ağırlıklarının %2,5 u kadar ot tüketirler. Tüketilen bu miktar otun lezzet ve kalitesine göre artabilir. Merada 1 kg canlı ağırlık artışı sağlaya bilmesi için kuru madde bazında 8-10 kg ot tüketmeli. Mera otlarının yaklaşık %25i kuru madde olarak kabul edersek 1 kg canlı ağırlık artışı için hayvanımız günde yaklaşık 35 kg mera otu yemesi gerekir. Bu ağırlık artışının üzerine çıkmak istiyorsak sığırlarımıza tane yem takviyesi yapmalıyız. Yapılacak tane yem takviyesi meradaki ot tüketimini düşürmemesi içincanlı ağırlığın %0,4 ünü geçmemelidir.( 400 kg lık bir hayvan için günlük 1600gr dan fazla dane yem takviyesi yapılmamalı.)
Sığırlar büyüdükçe kaba yem oranı azaltılıp konsantre yem oranı arttırılır.
2)Entansif (bitirme) besiciliği
Besi sığırlarını yoğun bir besi programına tabi tutularak kesim ağırlığına ulaştırılmaları çok daha hızlı gerçekleştirilmesidir. 300kg üzerindeki sığırlar yüksek konsantreden oluşan yemlerle hazırlanan rasyonlarla beslenerek daha hızlı canlı ağırlık artışı gösterirler. Konsantre yeni arttırırken alıştırma dönemi uygulamalıyız ani deişiklikler arpalama (asidoz) ve şişme (timpani) lere sebeb olabilir bunun engellenmesi için günlük olarak verdiğimiz konsantre yenmi 225 gr arttırarak ilerlemeliyiz beside . günlük 225 gr lık artışa hayvanımızın midesindeki flora tolere edebilecek kapasitededir.
***Hayvanlarımızda arpalamayı (asidozu) engellemek amacıyla yapılabilecekler
1-Konsantre yem artışlarını 225 gr yapmak(adaptasyon sağlamak)
2-Tane yemleri ezilmiş yada kırılmış olarak değil bütün olarak verilmeli
3-Kaba yemlerin uzunluğunu 6-10 cm den daha küçük olacak kadar doğranmamalı karma makinesinde.
4-Rasyona koruyucu maddeler eklenebilir.(—karbonat)
5-Öğün sayısını 2 den 3 e çıkarılarak
6-Yem karma makinesi yoksa önce hayvanlarımıza bir miktar kaba yem yedirip sonra kesip yem yemelerini sağlayarak
7-hayvanlarımızın önüne yemleri karıştırarak verilmeli (Konsantre yemi seçmesi engelleyecek oranda karıştırılmalı.)
8-Hayvanlarımızın ulaşabileceği yerlerde ağzı açık halde yem torbaları bulunmamalı.
***Hayvanlarımızda şişmeyi (timpaniyi) engellemek amacıyla yapılabilecekler
İşkembede gaz birikmesi diyafram ve akciğerlere baskı uygular ve sonunda ölüm şekillenir.
1-Serbest gaz sıkışması
-Hayvanlarımızın önüne bütün halde elma şalgam patates koyulmamalı.
-Yemliklerde parça tel, iğne metal parçaları olmamalı (vagus indigesyonu)
-Asidoz(arpalama) oluşumuna sebep verecek her madde gaz oluşumuna sebep olur.
-Hayvanlar konsantre yemi istedikleri gibi yiyebilme imkanı olmamalı

2- Köpüklü gaz sıkışması(Besi işletmelerinde görülen şişliklerin %80 i bu tiptir)
-İşkembede oluşan köpüğün işkembedeki gazların dışarıya atılımını engellemesi sonucu oluşur.
Acilen tıbbı müdahale gereklidir Veteriner hekime başvurun. Zamanında gerekli müdahale yapılmazsa hayvanınız ölecektir.
*** Özellikle bahar aylarında merada taze otları iştahla yiyen hayvanlar başını hiç kaldırmadan sürekli otlamaya devam ederler. Başını kaldırmadığı için işkembede biriken gaz atılamaz ve hayvan aniden ölür. Bunun engellenebilmesi için koyun otlatan çobanlar 10 dakikada bir otlayan koyunların dikkatini çekecek bir ses çıkarmalı veya hayvanları uyarıp başlarını kaldırmalarını sağlamalıdır
BESİNİN SAĞLIKLI YÜRÜTÜLEBİLMESİ İÇİN GEREKLİ UYGULAMALAR
1-Hayvanlarımızı almadan önce pasaportlarını mutlaka kontrol edip bulaşıcı hastalıklara karşı aşılanmışlar mı kontrol etmeliyiz. Aşısı olmayan hayvanları işletmemize getirmemeliyiz.
2-Besi hayvanlarımızı koyacağımız mekan da daha önce bulunan hayvan pislikleri iyice temizlenip ortam kuvvetli bir dezenfektanla temizlenmeli.
3-Besiye alınacak hayvanlarımız işletmeye geldiği zaman öncelikle uygulayacağımız besiye alıştırma dönemi için işletmemizdeki hayvanlardan uzak bir yerde 20 gün süreyle karantinaya alınmalı. Karantinanın amacı hastalık etkenlerini daha önceki işletmede ya da yol süresince almış olan hayvanları kesin tespitini sağlamak ve bu hayvanları tedavi etmeden sağlıklı olan hayvanlarımızın yanına almamak. Karantina bölgesi yağmur- kar almayacak şekilde ve hayvanlarımız cereyanda kalmayacak şekilde inşa edilmeli.
Örnek bir alıştırma dönemi rasyonu
1. Gün : Orta kaliteli ve sınırlı miktarda kuru ot+ 1kg kesif yem
2. Gün : Aynı rasyonla besleme
3. Gün: Aynı rasyonla besleme (kesif yem 1.5-2 kg a çıkarılabilir)
4-Hayvanlarımız işletmeye gelir gelmez önlerine su vermemeliyiz birkaç saat dinlendikten sonra hayvanlar su içebilmeli ayrıca suluklar otomatik suluk değil köylerde kullanılan batma (yalak) tarzı sulukların olması hayvanlarımız için daha sağlıklıdır.
5-İşletme değiştiren ve yolculuk geçiren hayvanlarımızda stres oluştuğu için yem tüketimi azalacaktır bunu göz ardı etmemeliyiz bu stresin atlatılması bireysel olarak farklı zamanlar alsa da ortalama 1 haftadır Bu stresin daha hızlı atlatılabilmesi için hayvanlarımızın rasyonuna belli oranda vitamin mineral katkı maddeleri kullanabiliriz.
6-.Hayvanlarımızı birbirine yakın yaş ve ağırlıkta gruplandırmalıyız. Mümkün olduğu kadar hayvanlarımıza yer değişikliği yapmamalıyız. Çünkü her bölmenin bir patronu vardır ve diğer sığırlar onu kabul etmiştir bölmeye yeni gelen sığır ile patron arasında çatışmalar olacaktır bunun sonucunda yaralanmalar olacaktır.
7-Birinci haftanın sonunda hayvanlarımızda iç-dış parazit mücadelesi yapılmalı. Bunun amacı iç veya dış parazitli hayvanların besi sonunda istediğimiz verime ulaşamamasıdır. Tüm hayvanlarımız için maliyetli olarak görülse de bu iç-dış parazit uygulamasından vazgeçilmemeli.

8-hayvanlarımıza besi süresince vereceğimiz kaba ve konsantre yem miktarı besi başlamadan önce tespit edilip hayvanlarımız işletmeye gelmeden önce temin edilmeli. Türkiye piyasası takip edilip en uygun maliyete en kaliteli kaba yem temin edilmeli.
9-Beside silaj kullanılacaksa silajın kuru maddesi %35 olarak hesaplanmalı.
10-Besinin sonuna doğru küspe kullanabiliriz. Hayvanlarımız küspeyi severek yediği için besinin sonlarına doğru hayvanlarımızda iştah azalması olur bunun önüne geçilmesi amacıyla son dönemlere doğru rasyona küspe ilave edilebilir.
11-İşletmenizde hayvanları kesime göndermek için yükleme rampaları mutlaka olmalı. İlerleyen sayfalarda bu konu hakkında detaylı bilgi vereceğiz.
12- Hayvanları koyacağınız yer havasız güneş ışığı almayan loş ortamlar olmamalı. Işık almayan ortamlarda hayvanlar önündeki yemi görmediği için yeteri kadar yem yemeyecektir. Buda bizim istemediğimiz bir şeydir. Peki hayvanlarımız gün ışığı alan mekanlarda olduğu zaman istediğimiz verimi alabilmemiz için yeterlimidir? Hayır. Hayvanlarımız istediğimiz kadar yem yese bile bu yemim tamamının vücutta kullanılabilmesi için yeteri kadar oksijene ihtiyacı vardır.( Oksijen yenilen yemlerin vücutta yakılmasını sağlayan tek elementtir) Yani hayvanlarımız güneş ışığı alan ve hava sirkülasyonunun güzel olduğu yerle de kalmalı aksi takdirde besi sonunda istediğimiz canlı ağırlıklara ulaşamayacaklardır.
*** Besi sığırlarında yem tüketimi tahmini ve çevre şartları
Tahmini yem tüketimi=4,54 + (0,025 x başlangıç canlı ağırlığı)
BESİ SIĞIRLARINDA PROTEİN TAKVİYESİ VE PRATİKTE ÖNEMİ
Büyümekte olan besi sığırlarında mısır bazlı rasyonla besleme durumunda büyüme için en çok ihtiyacı olan aminoasitler metionin- lizin ve treonindir. Bu tarzda bir rasyon uyguladığımız zaman rasyona bu amino asitlerin takviyesi gereklidir.
Kaba yemden gelen protein bitkinin olgunlaşmasına göre düşer. Aslında bitkiler olgunlaştıkça yapılarındaki protein azalmaz ama kullanılabilirliği azalır. Aşırı yağmurlu bölgelerde de topraktaki nitrojen azalacağı için bitkideki nitrojende azalacak dolayısıyla bitkideki proteinde azalacaktır. Rasyona protein takviyesi yapmak için kaliteli kaba yemler ilk kullanacağımız yemlerdir. *** ÜRE KULLANIMI (PROTEİN OLMAYAN AZOT KAYNAĞI) Üre rasyonlara en fazla %1 katılabilir.Günde hayvan başına en fazla 113 gr rasyona katılabilir Canlı ağırlığı 180 kg dan az ve 120 günlük yaştan küçük olan hayvanların rasyonuna üre katılmaz… SİYAH ALACA Süt sığırı işletmelerinde doğan erkek buzağılar besiye alınıp kesime gönderilir. Ülkemizde genelde süt sığırcılığı için siyah alaca ırkı tercih edildiği için bu başlık altında ayrıca bahsetmek istedik.Genç hayvanlar için 250-300 kg a kadar büyütme programı uygulayıp sonra besiye geçilmesi gerekir.Aksi halde hayvanlarımız erken yağlanacak ve besi sonunda istediğimiz kiloya ulaşmayacaklardır.

Siyah alaca ırkı besi sığırları 520-590 kg canlı ağırlık arasında kesime gönderilir. 1- Siyah alaca ırkın avantajları – Daha az yağlı et oluştururlar. – Diğer besi ırklarına göre karkasta daha fazla protein ve kemik bulundururlar. – Yüksek konsantre yemle beslemede iyi sonuç alınır. 2-Siyah alaca ırkının dezavantajları – Yaşama payı için harcadıkları enerji diğer besi ırklarına göre daha fazladır – Düşük karkas randımanına sahiptir. – Siyah alacalarda beside daha fazla arpalama timpani gibi metabolik bozukluklarla karşılaşılır. SİYAH ALACA İÇİN BÜYÜTME VE BİTİRME BESİSİ Büyütme için 130-180 kg ağırlığındaki hayvanlar ideal büyüme gösteren canlı ağırlık grubudur. Bu hayvanlara %90 konsantre %10 kaba yem verirsek 230-320 kg lara kadar hızla büyürler ancak bu zamandan sonra yem tüketimi artmasına rağmen büyüme hızı yavaşlar. Bundan dolayı ki hayvanlarımız 250-300 kg olana kadar normal rölantide bir kilo artışı sağlayacağız daha sonra ise yoğun konsantre yem ile besi sonunda istediğimiz canlı ağırlıklara ulaşabiliriz. Büyütme döneminde kaba yem ağırlıklı beslemenin bir diğer amacı ise sığırın işkembesinde bulunan parmağımsı yapıların yeteri kadar uzamasını sağlamaktır bu yapılar yeteri kadar uzamadığı zaman yemden tam anlamıyla yararlanamaz hayvanlarınız. Besinin büyüme hormonu salgılanması bittikten sonra devam etmesi işletme için ekstra maliyet demektir aynı zamanda uzun süre yoğun konsantre yemle beslenen hayvanların işkembesindeki parmağımsı yapılarda ülserleşmeler meydana gelecek ve yemden yararlanma kabiliyeti düşecektir. Bu ülserleşme tedavi edilmezse yada yoğun konsantre yem verilmeye devam edilirse hayvana karaciğer apseleri oluşur. Hayvanın kesim sonrası karaciğeri kullanılamaz ***Büyütme döneminde rasyonun protein değeri yüksek enerji düzeyi ise normal olmalıdır. MONTOFON Montafon ırkı hayvanlar oldukça uysal hayvanlardır.Besi için uygun olan ırklardan biri montofon ırkıdır. 7 aylık bir besi proğramında siyah alaca ve montofon ırkı kaşılaştırılmıştır. Siyah alacaların daha iyi performans sergilesiği gözlenmiştir.

Karşılaştırmalı tablo

0,997 Bu tabloya göre ülkemiz şartlarında siyah alaca ırkını besiye almak montofon ırkını besiye almaktan daha fazla kazandıracaktır . METAN GAZI İLE YEMDEN YARARLANMA ARASINDA İLİŞKİ Merada besiye alınan hayvanların etlerinin işletmede yoğun besiye alınan hayvandan daha kaliteli ete sahip olduğunu bilmemiz gerekiyor. Aynı zamanda meraya dayalı beside hayvanlarımızın oluşturduğu metan gazı azalmaktadır.

Besideki dikkat etmemiz gereken bir diğer hususta metan gazı emisyonudur.Hayvanlarımızın işkembesindeki mikroorganizmalar nişasta ve selülözü sindirimi sonucu metan gazı oluşur işkembelerinde.Bu gaz geğirme (ructus) ile atılır hayvanlarımızdan Rasyondaki toplam enerjinin %2-10 u kadar bu gazla dışarıya atılır ve hayvanımız bundan yararlanamaz.Atmosferdeki metan gazının yaklaşık %13 ünü hayvanların doğaya saldığı metan gazı oluşturmaktadır.Hayvanlarımızın işkembesinde bu gazın oluşumu azaltarak bu gazla atılan enerjinin değerlendirilmesini sağlayabilirsek hayvanlarımız yemden daha fazla yararlanmış olur. Rumende metan gazı oluşumunu azaltmak için yine rumende oluşan propiyonik asit oluşumunu arttırmakla oluşur. Rasyondaki kaba yem artışı işkembede metan gazı oluşumunu desteklemektedir. Rasyondaki kaba yemi düşürüp konsantre yem miktarındaki artış metan gazı üretimini azltacaktır. Rasyona katacağınız iyonofor antibiyotik olan monensin sodyum metan gazı üreten bakterilerin üremesini kontrol altına alıp metan gazı oluşumunu azaltmaktadır. Rasyona ilave edilen yağ metan gazı oluşumunu azaltır. Ancak rasyondaki yağ oranı %3-4 ü geçmemeli. Yaş olarak yedirilen otlar kuru olarak yedirilen otlara göre daha az metan gazı oluştururlar. BESİDE İMPLANT KULLANIMI İnanılmaz derecede kar sağlamaktadır ancak ülkemizde kullanımı Avrupa birliğince yasaklanmıştır.İmplantlar kulak derisi ile kıkırdak dokusu rasına yerleştirilen hormon emdirilmiş mercimek büyüklüğündeki yapılardır. Kullanım süresi ortalama 60-80 gündür. Kulağa yerleştirilen bu implantlar yavaş yavaş hormon salınımı yaparlar bunlara emdirilmiş etken maddeler büyüme hormonu aktive eder ve hayvanlarımızın daha fazla canlı ağırlık artışını sağlar. İmplant kullanılan hayvanlarda büyüme oranı %10-20 arasında artmaktadır. Sığır eti üretim maliyeti ise %5 daha azalmaktadır.Kulağa yerleştirilen bu implantlar daha çok bitirme besisi uygulanan dönemde etkilidir.Bir besi turunda 2-3 defa uygulanabilir. Kesimden önce kulaktan çıkarılması gerekmez.İmplant uygulanan hayvanların etleri normal hayvanlara göre daha sert olur. İDRAR TAŞLARI Üriner yollarda mineral madde birikmesidir. İlerleyen dönemlerde idrar yolları tıkanmasına sebep olurTıkanma sonucu idrar kesesi patlayabilir ve havanların karın altında ödem oluşur.Bu durumlarda hayvanlar karınlarını tekmelemeye başlarlar. İdrar taşlarının oluşum sebebleri -Hayvanların uzun sure susuz kalması veya uzun süre günlük yeteri kadar su içememeleri durumlarında -Rasyondaki potayum-fosfor fazlalığında -Rayonda aşırı miktarda Şeker pancarı posası ve sorgum tane yemlerinin fazla olduğu durumlarda -kalsium/fosfor dengesiz olan rasyonlarla beslenen hayvanlarda

İdrar taşlarının oluşumunu engellemek amacıyla rasyona amonyum klorit katılabilir.( idrarı asitleştirici etkisi vardır). Ayrıca rasyondaki tuz oranın %2 oranında arttırılması hayvanlarda su tüketimini arttıracaktır buda idrar taşları oluşumunu engelleyecektir. SIĞIRLAR İÇİN PRATİK BİLGİLER Salya: Çiğneme işlemi esnasında tükrük bezlerinden salgılanan sıvıdır.salyanın miktarı kaba yemin NDF miktarı, kaba yemin doğranma büyüklüğü ve rasyondaki konsantre yemin miktarına bağlı olarak değişiklik gösterir. Kaba yemin NDF miktarı arttıkça ve yemin doğranma büyüklüğü arttıkça = salgılanan salya miktarı artar Dışkı: 30 kg/gün süt veren bir inek günde 45 kg dışkıla ve 24 kg idrar yapar İşkembe hacimleri: Rumen =184 tretikulum=16 omasum=8lt abomasum:27 lt dir Kan miktarı: İneklerin canlı ağırlığının yaklaşık %7 si kan dır 500 kg canlı ağırlığındaki bir hayvanın yaklaşık 35 kg kan bulunur vücudunda . Tımar: tımarlama işlemi hayvanlarımızın daha güzel görünmesinin yanında deri yoluyla bulaşabilecek (mantar-uyuz) gibi hastalıklardan korur.Üzerinde varsa bit-pire-kene nin hayvanımızdan uzaklaştırılmasının sağlar.Hayvanın derisinin yenilenmesini hızlandırır deri döküntüleri uzaklaştırılmış olur.Deri üzerindeki gözenekleri açarak solunumu kolaylaştırır. Kan dolaşımını hızlandırır ve hayvana masaj hizmeti sunarsınız hayvanınızın keyfi artar. HAYVANLARIMIZI NASIL TAŞIMALIYIZ ? Hayvan nakilleri hayvanlar üzerinde çok fazla stres oluşturur bu stresin atlatılması ortalama 1 hafta sürer. Yolculuk stresine maruz kalan hayvanların yem tüketimi düşer. Hayvanlar bulundukları alıştıkları ortamlardan farklı ortamlara gitmekten hoşlanmazlar.(yükleme rampası-sıkışık vaziyette olacakları kamyon kasaları ve karantina bölgeleri) Karantina bölgelerine indirilen hayvanlar ortamı net olarak görmek isterler karantina bölgelerin karanlık olması hayvanlar üzerindeki stresi arttıracaktır. Karantina bölgelerinin aydınlatılmasına azami dikkat edilmeli. Karantina bölgeleri karanlık ve loş olmamalı. Hayvanlar nakliye araçlarına yüklenirken bağırılıp dövülmemeli. Ani hareketlerden korkan hayvanlar daha da korkutulmamalı. Nakliyeler için olması gereken en ideal yeterli alan toblosu aşağıda verilmiştir.

Hayvan refahı için M2

İnekler maksimum 8 saat kamyon kasasında durmalı. Yolculuk daha uzun sürecekse en fazla 14 saat yolculuktan sonra 1 saat mutlaka dinlendirilmeli. Yolculuk esnasında belirli aralıklarla hayvanlara mutlaka su verilmeli. Sütten kesilmiş buzağılar nakledilecek ise maksimum 8 saat kamyon kasasında durmalı hayvanlar. Yolculuk daha fazla sürecekse en fazla 9 saat sonra 1 saat dinlenme süresi verilmeli hayvanlara. Yolculuk esnasında belirli aralıklarla hayvanlara mutlaka su verilmeli. Hayvan nakillerinden önce ve sonra araçlar mutlaka dezenfekte edilmeli. Unutmamalıyız ki yolculuk esnasında oluşan stres hayvanların bağışıklık sistemini zayıflatır. Bağışıklığı zayıflamış hayvanlar hastalıklara çok kolay yakalanırlar. NAKLİYE FİRESİ –DİKKAT ! (Paran gidiyor cebinden !!!) 1-Hayvanlarımızı taşıma öncesi nasıl beslemeliyiz ? Taşıma öncesi bilinçsizce beslenen hayvanlarda oldukça fazla taşıma firesi olur. Taşıma firesi: Hayvan nakilleri sonucu oluşan stres ve yolculuk mesafesine göre hayvanlarda meydana gelen kilo kaybına denir. Yüklemeden 3 saat önce hayvanlarımıza su vermemeliyiz. Önlerindeki sulukları boşaltmalıyız. Taşıma öncesi rasyonda bulunan sulu kaba yemlerden silaj ve pancar posası nakliye firesini arttıracaktır. Kesime gönderilecek hayvana 12 saat önce kesif yem verebiliriz daha kısa süre kaldıysa kesif yem vermemeliyiz. Bunun yerime taşıma öncesi hayvanlara iyi kurutulmuş kaba yemler verilmesi nakliye firesini azaltacaktır. Hayvanlar araca ters-düz şeklinde yüklenmelidir. Boynuzu olan hayvanlar için dikkatli yer seçimi yapılıp yolculuk esnasında diğer hayvanlara zarar vermesi önlenmelidir. SICAKLIK STRESİNİ AZALTMAK İÇİN NELER YAPABİLİRİZ ? Özellikle yaz aylarında 40 derecenin üzerine çıkan sıcaklıklarda hayvanlarımızda ısı stresi oluşmaya başlar. Hayvanlarımız soğuklara karşı kendi koruma kabiliyetleri vardır ama sıcağa karşı kendi koruyamazlar. 40 derecenin üzerindeki her 1 derece artış hayvanlarımız için stres oluşturup verdiğimiz yemden yararlanamamasına sebep olup gerek süt veriminde gerekse günlük canlı ağırlık artışında düşmelere sebep olur. Oluşan bu stres vücutta ki bir çok vitamin mineralin kullanımı olumsuz etkiler yani hayvan vücudunda ki vitamini minerali kullanmadan dışarıya atılır.Rasyona vitamin mineral katılması mutlaka gereklidir -70 gr magnezyum oksit(1 hayvan için ) günlük olarak rasyona ilavesi aşırı sıcakların oluşturduğu stresi azaltacaktır -Kesif yem miktarına göre rasyona maya ilavesi yapabiliriz -Gölgelikleri arttırabiliriz ve hayvanlarımızın serinlemesini sağlayacak spring tarzı fışkiyeleri kullanabiliriz -Hayvanlarımızın altını daha sık temizlememiz veya sıyırıcıyı daha sık çalıştırmamız stresin etkisini azaltacaktır. -En kolay olanı hayvanlarımız cereyanda olmayacağı şartları oluşturup belirli aralıklarla hayvanlarımızı yıkayabiliriz.

HAYVANLARIMIZA AYAK BANYOSU YAPTIRMAYI UNUTMAYINIZ !!! Besicilikte temel amaç kısa sürede hayvanlarımızda hızlı canlı ağırlık artışı sağlayarak besi sonunda istediğimiz canlı ağırlıkta kaliteli karkas elde etmektir. Bu amaçla besiye başlarken 20 günlük bir alıştırma dönemi sonrası hayvanlarımıza %60 kesif %40 kaba yemle beslemeye başlayıp besi sonuna doğru %80 kesif %20 kaba yem vermeliyiz hayvanlarımıza. Yani besi süresi boyunca hayvanlarımızı yoğun kesif yemle besleyip istediğimiz kiloya ulaşmasını isteriz. Hal böyleyken hayvanlarımız yoğun kesif yemle beslediğimiz için ister istemez bazı problemlerle karşılaşabiliyoruz. Bunlardan en önemlisi ve en yaygın görüleni ayak hastalıklarıdır. Ayak hastalıklarının en temel sebebidir kesif yemle yoğun besleme. Ayak hastalığı olan bir besi sığırının günlük canlı ağırlık artışı ayak hastalığının derecesine göre azalır hatta bazen canlı ağırlık artışı durup hayvanımız kilo kaybı yaşayabilir. Bu nedenle besiye aldığımız hayvanlarımızı günlük olarak iyi gözlemleyip topallık olanlara gerekli tedaviler hemen başlanmalı. Topallık oluştuktan sonra tedavinin sonuç vereceği kesin değilken neden sürümüzde topallıklar oluşmadan tedaviye göre daha az masrafla ayak banyoları uygulayıp hayvanlarımızı korumuyoruz. Ayak banyoları hayvanın içerisinden rahatlıkla geçebileceği yükseklikte ve ayağın tamamını içine alacak şekilde derinlikte olmalıdır. Ayrıca kolayca boşaltılabilir ve hayvanların ayaklarından arta kalan pislikler kolay temizlenebilir olmalıdır. Ayak banyoları yaklaşık olarak 200 hay6van içinden geçtiği zaman özelliğini kaybederler yani 200 hayvanda bir ayak banyosundaki suyu temizlemeliyiz. Ayak banyolarında en yaygın olarak kullanılan madde göz taşı tozudur.

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here