Ana Sayfa Genel Köpeklerde Irk Standartları Nelere Göre Belirlenir?

Köpeklerde Irk Standartları Nelere Göre Belirlenir?

291
0
Paylaş

Veteriner Hekim İlker Örkmez

FCI Hakemi, AST Derneği Başkanı

 

 

Genel Tanım;

 

Geçmişi, hangi ırklardan köken aldığı, kullanım alanları, yetiştirilme amacı,

 

Genel Vücut Görünümü; vücut bölümleri arasındaki uyum,

 

Davranış ve Mizaç; doğal yaşamdaki davranış yatkınlıkları, saldırganlık ,korkaklık,,

 

Baş; biçim, büyüklük ve anatomik yapısı,

 

Gözler; biçimi, rengi

 

Kulak; biçimi, boyu, yapısı, tutuşu

 

Ayaklar; anatomik yapısı ve duruş biçimi, basışı, kullanışı

 

Kuyruk; boyut, biçim, tutuşu ve bedene bağlantısı

 

Post; kıl uzunlukları ve sıklığı, yapısı, rengi renklerin dağılımı, lekeler

 

Cidago Yüksekliği;( omuzun en yüksek noktası ile ayağın yere bastığı nokra arası mesafe) gibi özellikler ,değerlendirilerek belirlenir.

 

 

Şecere(soy kütüğü) nedir?

 

Yukarıda tanımı yapılan bu özelliklerde sapmalar göstermeyen ve bu özellikleri yavrularında da ortaya çıkaran bireyler, ilgili kurumlarca saf ırk kapsamına alınmakta, tescil edilmekte ve resmi bir belge olan şecere( pedigree-soykütüğü) verilmektedir.

Soy kütüğü dediğimiz bu belge ile köpeğin hangi soydan geldiği belgelenmektedir. Yani bir başka değişle, gösterdiği ırk özelliklerini, hangi tescilli atalardan aldığı ortaya çıkmaktadır. Bu belgeye sahip köpek ırkının saf özelliklerini gösteriyor ve sürdürebilecek demektir.

 

Soy kütüğü köpeğin birkaç kuşak öncesine değin atalarını gösteren bir şema yer alır.

 

Köpek Irkları Ve Kinoloji Federasyonu (KIF) 2006 yılında  5 dernekle kuruldu ; Şimdi federasyonumuz bünyesinde 26 dernek bulunmaktadır.

Veri tabanında ise 35 000 Köpek kayıtlı.

Köpek ırkları ve Kinoloji Federasyonu FCI ‘ Üyesidir.

FCI’ a (Fédération Cynologique Internationale) 09 Haziran 2015 tarihinden itibaren yarı üyesi olarak kabul edilmiştir.

KIF, ülkemizi Dünya içinde Kinoloji ve köpek ırkları ile ilgili temsil etme yetkisine sahip tek organizasyondur.

FCI (Fédération Cynologique Internationale) Dünya Köpek Irkları ve Köpekle İlgili Konuların Organizasyonudur.

Her ülkeden bir tane olmak üzere 86 üyesi ve/veya anlaşmalı ortağı vardır

Her ülke kendi soy kütüklerini tutar, ait oldukları ülkede üretilen köpekler için kendi soy kütüğü belgelerini düzenler ve kendi hakemlerini yetiştirirler.

Federasyonumuzun amacı, tüzüğümüzün 4.ncü maddesinde belirtildiği gibi, ülkemize ait köpek ırklarının (Kangal, Akbaş, Anadolu Mastifi, Kars Köpeği, Türk Kopoyları, Sultan Tazısı ve başkalarını içermektedir. ) uluslararası platformda ülkemiz adına tescil edilmesinin sağlanması, FCI’ca kabul edilmiş diğer köpek ırklarına mensup köpeklerin FCI (Fédération Cynologique Internationale) üyesi kurumlarca tüm dünyada uygulanmakta olan üretim kriterleri ile üretimlerinin yapılmasını sağlamak ve KAYIT altına almaktır.

Kayıt altına alınan köpeklere düzenlenen Soy Kütük Belgeleri (Şecere) üzerinde yazan bilgiler Dünya ‘da FCI üyesi 91 ülke ve FCI anlaşmalı 3 ülkede (Amerikan Kennel Club (AKC) , Canadian Kennel Club (CKC) ve İngiliz Kennel Club (KC)) doğruluğu kabul görmektedir.

KIF Köpek Kayıt Nedir?

Köpeklerini kayıt altına almak isteyen köpek sahiplerinin, köpeklerini getirerek ilgili hakeme inceletmeleri ve sonucunda da mikroçip takılarak köpeğin ilgili ırk soy kütüğüne kayıt edilmesidir. Kayıt edilen köpeğe KIF tarafından bir soy kütüğü belgesi verilir.

Export Pedigree Nedir

Eğer köpek FCI ya da FCI tarafından tanınan bir kuruluşa ait soy kütüğü belgesi yani şeceresine sahipse ve köpek sahibi köpeğini KIF’a kayıt ettirmek isterse şecerenin fotokopisi ve aslı ile birlikte kayıt için başvurur, köpek KIF soy kütüğüne kayıt edilir ancak KIF şeceresi verilmez, orijinal şecerenin üzerine kayıt numarası yazılır ve fotokopi ve diğer kayıt belgesi KIF dosyalarına kaldırılır. Export şecere kayıt demek köpeğin en az 3 kuşak soy ağacını gösteren bir belgeye sahip olduğunu gösteriyor olması anlamına gelir

KIF SOY KÜTÜĞÜ A TİPİ KAYIT VE A TİPİ ŞECERE

Köpek ırkları ve kinoloji federasyonuna kayıtlın en az 3 nesil soy ağacını gösteren belgelere A tipi şecere denir.

Bu şecereler ülkemizde bulunan ve KIF’a kayıtlı olan nesilleri belli yavru köpeklere verilen şecerelerdir

Tüm kayıtlı köpekler KIF veri tabanına eklenir

Kayıt altına alınan köpeklerin evraklarında mutlak suretle mikroçip numaraları bulunmaktadır.

KIF SOY KÜTÜĞÜ A TİPİ KAYIT VE A TİPİ ŞECERE

Köpek ırkları ve kinoloji federasyonuna kayıtlın en az 3 nesil soy ağacını gösteren belgelere A tipi şecere denir.

Bu şecereler ülkemizde bulunan ve KIF’a kayıtlı olan nesilleri belli yavru köpeklere verilen şecerelerdir

Tüm kayıtlı köpekler KIF veri tabanına eklenir

Kayıt altına alınan köpeklerin evraklarında mutlak suretle mikroçip numaraları bulunmaktadır.

KIF SOY KÜTÜĞÜ B TİPİ KAYIT VE B TİPİ ŞECERE

Eğer köpeğin 3 kuşak öncesi ebeveynlerini gösteren bir belgesi yok ise ve köpek saf ise bu köpek ırk olarak kayıt edilir

Köpek için B TİPİ denilen yani 3 kuşak bilgilerini değil de sadece kendi bilgilerini gösteren bir şecere hazırlanır.

Bu ve bunun gibi köpeklerin eşleşmesiyle 3 kuşak sonra yavrular şeceredeki boş yerleri doldurmuş olarak  A TİPİ şecere almaya hak kazanmış olurlar.

Eşleşme Anlaşması Nedir?

KIF soy kütüğüne kayıtlı iki köpek eşleştirilmek istendiğinde sahipleri tarafından doldurulan bir belgedir ve 4 kopya halinde bulunur.

Üzerinde erkek ve dişi köpeklere ait bilgiler ve sahiplerinin yavru  konusundaki anlaşmalarını içeren yazılar ve imzaları vardır.

Bir kopyası erkek köpek sahibinde, biri dişi köpek sahibinde kalır, biri ilgili ırk derneğine ve sonuncusu da KIF’a yollanır.

Doğum Teyit Formu Nedir?

Eşleşme anlaşması yapılan köpeklerin doğum tarihinde dişi köpek sahibi yetkili ırk derneğini ya da federasyonu arayarak doğumu bildirir.

Yetkili kişi ilk bir hafta içinde yavruları anne köpek altında görmek için gider ve her bir yavruyu inceleyerek özelliklerini, renklerini ve işaretlerini yazar.

Daha sonra 7. hafta bitiminde tekrar gider ve incelemeyi tekrarlayarak yavru köpeklerde mikroçip kontrolü yapar

Tüm bu bilgileri Doğum Teyit Formuna ikinci kez işleyerek evrakların köpek sahibi tarafından KIF’a yollanmasını sağlar

Bir hafta içinde de yavrulara KIF şeceresi yollanır.

Irk Değerlendirmesi Nedir?

KIF soy kütüğüne “ırk” olarak kaydedilen köpeğin üretilmesi için gerekli olan şartlardan biride ırk değerlendirmesine girmek zorunda olması ve bu değerlendirmeden en az “iyi” notu almasıdır.(Dernek kararları değişiklik gösterebilir)

Irk değerlendirme organizasyonu kendi başına bir etkinlik olarak düzenlenebileceği gibi ırk standartları yarışmalarında da bu işlem yapılabilir.

CAC Yarışma Değerlendirme Şeması

CACIB Yarışma Değerlendirme Şeması

Köpek Irkları Ve Kinoloji Federasyonunun KAYIT Sistemi Neden Önemlidir?

Kayıt işlemi önemli prosedürleri içerir.

Bu prosedürler FCI ‘a bağlı tüm ülkelerde (86 ülke ) aynıdır.

Kayıt, dişi köpek üretim kurallarıyla başlar

*Federasyona kayıtlı dişi bir köpek , 15 aylıktan önce eşleştirilemez ve her yıl içerisinde sadece bir doğum yapabilir. Aksi durum ceza gerektirir.

*Federasyona kayıtlı dişi bir köpeğin eşleştirilmesi , federasyon kurallarına , dernek kurallarına bağlı olmak ile beraber , federasyon veri tabanına kayıtlı dişi köpeğin hangi ırk ise kontrolü ilgili ırk derneği ile yapılır ve ilgili ırk derneğinin izni ile eşleştirilme gerçekleşir.

Kayıt işlemlerinin  doğru ilerlemesi adına dişi köpeğin ırk standartları yarışmasına girmiş olması şarttır.

Irk standartları yarışmasına girmiş bir köpeğin en az iyi notu alması gerekir. (İlgili derneğin kararlarına göre değişebilir)

Irk standartları yarışması köpeğin morfolojik , fizyolojik , genetik , karakterle ilgili bir sıkıntısı bir hatası olup olmadığını da kontrol eder.

Irk standartları değerlendirmesine girmiş  ve şart olan yaş sınırı doldurmuş bir köpeğin eşleştirilmesine izin verilir.

Her durumun kontrol altında olabilmesi adına resmi olarak erkek ve dişi köpeğin sahipleri adına bir anlaşma düzenlenir.

Bu sözleşme ile doğacak yavru köpeklerin kontrollerinin temeli atılmış olur.

Dişi köpek doğumu gerçekleştirdikten sonra ilk 7 gün içerisinde yavruların kontrolü için Kıf kayıt yetkilisi çağrılır.

Yavruların annesiyle uyumuna , sosyalliğine bakılır ,bu yavruların annenin kendi yavrusu olup olmadığı kontrol edilir. Tüm bilgiler birinci batın teyidine yazılır.

Sonraki aşamada yavruların 7 haftayı doldurmaları beklenir. 7 Haftayı dolduran yavrular Kıf kayıt yetkilisi tarafından 2, kez kontrol edilir , bu arada yavrulara uygulanmak üzere mikroçipler federasyondan temin edilmiş olmalıdır. 2. Batın teyidi hemen öncesinde yada  batın teyidi esnasında mikroçipler takılarak yavrular kayıt altına alınır.

2, BATIN teyidi yapılmış yavrulara Köpek Irkları ve Kinoloji Federasyonu ülkemizde ve 90 ülkede geçerli bir evrak şecere , pedigree belgesi verir. Yavrunun bundan sonraki hayatı bu kayıtlama sistemi üzerinden devam edecektir.

Bu kayıt sistemi ile çok ciddi , resmi ve düzenli bir kontrol sistemi oluşmaktadır.

Federasyon kendine bağlı dernekleri , dernekler ise üreticileri , üreticiler ise köpeği sahiplendirdikleri kişiyi kontrol altına almaktadır.

*Bu sistemde amaç , kayıt dışı ve gayrı resmi üretimin önüne geçilmesidir.

*Yavru hareketleri ve sahip değişikliği kontrol altında tutulur.

*Yavru yada yetişkin köpeklerin nerede olduğu ve kime ait olduğu federasyon veri tabanında kayıtlıdır.

*Sahip değişikliği durumunda federasyon üzerinden devir işlemleri gerçekleşir.

*Bilinçli hareket ile  sağlıklı yavrular elde edilir , ırkları korumak ve hayvan refagı sağlamak  ,Köpek  üretilecekse doğru ve bilinçli  üretilmesini sağlamak  , agresyon ve  karakter ile ilgili tespitler bu kayıt sistemi ile çok başarılıdır.

* Bu sistem içerisinde bulunan bir köpeğin, sokağa atılması zordur. Ve kaybolan bir kayıtlı köpeğin bulunması daha kolaydır.

*Kriterlere uymayan üretici olursa federasyon 2 yıldan süresiz olmak üzere men cezası verilir.

Sonuç

Sonuç da Fcı ve Kıf ‘ın kayıt sistemi , yavruluktan ölüm sürecine kadar çok ciddi prosedürler bulunmakta ve bu sistemle tüm kayıtlı köpekler kontrol altında tutulmakta ,köpeklerin değeri daha iyi bilinmekte , köpekler hayvan haklarına uygun , hayvan refağının üst seviyede olduğu bir sistem içerisinde yer almakta , kayıt sistemi içinde bulunan köpeklerin , genetik , karakteristik , morfolojik ve fizyolojik özellikleri soy ağaçlarından takip edilebilmekte ,kayıp , çalıntı , sokaklara atılmaları gibi ihtimaller minimuma indirilmektedir .

Siz uygar bir Avrupa ülkesinde hiç sokak köpeği gördünüz mü? Niye yok yada çok az sayıda  çünkü insanlar bu kayıt sistemine 1880 li yıllarda başlamışlar. Biz ise henüz yeni başlıyoruz. Herkese çalışmalarında başarılar dileriz.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here