Ana Sayfa Genel AYAK BANYOLARI VE ETKİN KULLANMA YOLLARI

AYAK BANYOLARI VE ETKİN KULLANMA YOLLARI

380
0
Paylaş

KULLANIM AMACI:

 

Ayak banyoları; tırnak aralarındaki mikrobiyolojik yükün hafifletilmesi, ayak dezenfeksiyonun sağlanması ve ayak sağlığı için etkili, hızlı bir tedavi yoludur. Bununla birlikte yanlış kullanımında işletme giderlerinin artmasına, iş gücünün hatalı kullanılmasına ve tırnak aralarındaki açık yaralarda ve deride şiddetli ağrılara neden olup süt veriminde düşüşlere neden olur. Bu nedenle ayak banyolarının doğru ve etkin kullanılması son derece önemlidir.

 

ETKİN KULLANIM İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER:

 

  1. Ayak banyoları sağımhane çıkışı yolu üzerinde olmalı.
  2. Ebatları 3 m uzunluğunda, 1 m genişliğinde ve 15 cm yüksekliğinde olmalıdır. (piyasada çeşitli ayak banyoları mevcut olup, hepsinin ebatları birbirinden farklı olmasına rağmen kullanım kolaylığı açısından yaygın kullanılan tip 3m*1m*0.15m ‘ dir.)
  3. Ayak banyolarında kullanılan çözelti sık aralıklarla yenilenmelidir. Bu amaçla pratik olarak 200-250 hayvan bir değiştirilmesi uygundur.
  4. Ayak banyolarından çıkan hayvanları kuru bir zemin üzerinde yürütülmeye çalışılmalıdır.
  5. Ayak banyolarının tabanı hayvanların kaymaması için pürüzlü olması tavsiye edilir.
  6. Ayak banyolarında kullanılacak olan malzemelerin çözülmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla çözelti hazırlanırken iyice karıştırılmalı ve homojen bir çözelti elde etmemizi sağlayacaktır.

 

NE KADAR SIKLIKLA KULLANILMALI?

Ayak banyolarındaki amaç hayvanın ayağındaki mikrobiyal yükü hafifletmek, toynaklar arasında kalan canlı dokuyu güçlendirmektir. Bu amaçla bir işletmede ne kadar sıklıkla ayak banyosu hazırlanmalı sorusuna cevap ararken bazı faktörlere de göz atılmalıdır.

Ayak banyosunun kullanım sıklığı mevsime ve barınak koşullarına bağlı olarak değişir. Bu nedenle bu sorunun kesin bir cevabı yoktur. Ancak işletme, bazı kriterleri gözden geçirerek bu soruya kendisi için en uygun cevapı bulabilir.

  • Hava sıcaklığının yüksek olduğu aylarda mikroorganizmaların üreme hızı, soğuk hava koşullarına oranla daha hızlıdır.
  • Mikroorganizmalara yaşam ortamı sağlayan gübrenin barınaklarda ve hayvanların yürüyüş yollarında yoğun miktarda bulunması da ayak banyolarının kullanımı artıran bir faktördür.
  • Tırnak bakımlarının uygun zaman aralıklarında yapılıp yapılmaması da ayak banyosunun kullanım ihtiyacını etkiler.

Yapılan araştırmalar neticesinde bu soruya cevap aranmış ve temiz bacak skorlaması adı altında basit bir puanlama sistemi oluşturulmuştur.

 

Yukarıdaki resimde tırnak ve ayak hijyeni puanlaması yer almaktadır. Bu puanlamaya göre;

  1. Resimde ayak ve tırnaklar temiz en az seviyede gübre kalıntısı bulunmakta ve puanlaması 1 dir.
  2. Resimde ayağın alt kısmında hafif bir kirlenme ve az miktarda kirli zeminden sıçrayan gübre bulunmaktadır. Puanlaması 2’dir.
  3. Resimde kirlenme oranı artmış ve tırnaklar gübre içerisindedir. Puanlaması 3’tür.
  4. Resimde artık tırnak ve ayaklarda kirlenme oranı en yüksektir. Puanlaması da 4’tür.

Bu puanlamada 3 ve 4 olarak puanlandırılan hayvan sayısının toplam hayvan sayısına oranı %25’ten küçük çıkması haftada 1 kez ayak banyosundan geçirilmesini yeterli kılmaktadır.

Oranın %25-50 olması haftada 2 kez , %51-75 olması haftada 5 kez, oranın %75’ten fazla olması da haftada 7 kez uygulanmasını tavsiye etmektedir.

AYAK BANYOLARINDA ÖN HAVUZ KULLANILMALI MI?

Ayak banyolarında ön havuzun kullanım amacı hayvanın kimyasal çözelti içine girmeden önce ayaklarındaki kirliği ortadan kaldırmaktır. Bu uygulamada dikkat edilecek husus ön havuz ile çözelti havuzu arasındaki mesafedir. Mesafenin kısa olması çözeltinin seyrelmesine ve dolayısıyla da etkinliğinin azalmasına neden olacaktır. Bu nedenle tavsiye edilen bir yöntem değildir. Çünkü ayak banyosunda etkinliğin artması için hayvanın ayaklarının ıslak olması istenmez. Islak olması tırnaklar arasındaki canlı dokunun dezenfektanı absorbe etme yeteneğini azaltır. Bunun yanında ayak banyosundan sonrada hayvanın mümkün olduğunda temiz ve kuru zemin üzerinde yürümesi de etkinliği artıracaktır.

 

Ayak banyolarında yaygın olarak kullanılan kimyasalların başında bakır-sülfat gelmektedir. Yapılan araştırmalar %10-15’lik bakır-sülfat kullanımının ayak banyosundaki etkinliği artırdığı kabul görmektedir. Bakır sülfat ın yanı sıra çinko-sülfat, formalin, terramycin,  lincomycin vb. maddelerde kullanılabilir.

TIRNAK VE AYAK PROBLEMLERİNİ EN AZA İNDİRMEK İÇİN ALINMASI GEREKNEN ÖNLEMLER

  • İşletmenin kurulum aşamasında hayvanların yürüyüş yollarının temiz kalması için eğim verilmedir. Ancak bu konuda dikkat edilmesi ve unutulmaması gereken hususta %3 ten fazla olan eğimi hayvanlar yokuş olarak algılamakta ve yürümekten çekinmektedir. %2.5 ile 3 arasındaki eğim amacımıza hizmet edecektir.
  • Barınaklardan gübrenin mümkün olduğunca ve hayvanları strese sokmadan uzaklaştırmak
  • Hayvanların verim dönemlerine uygun, hayvanların besin madde ihtiyaçlarını karşılayacak dengeli rasyonlar ile beslemeli
  • Mümkün olduğunca sağımhaneyi teniz tutmalı.
  • Barınaklarda ve hayvanların yürüyüş yollarında irili ufaklı taşların uzaklaştırılması
  • Ayak hijyen skorlamasını sık sık yaparak varsa aksayan problemleri bulmak ve iyiliştirmek

 Sencer KAHRAMAN

Veteriner Hekim

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here