Ana Sayfa Genel DÜVE ADAYLARININ BESLENMESİNDE ALTIN KURALLAR

DÜVE ADAYLARININ BESLENMESİNDE ALTIN KURALLAR

292
0
Paylaş

Süt sığırı hayvancılık işletmelerinde üretim faaliyetlerini kısa vade ve uzun vadede üretim olarak iki ana alt grupta inceleyebiliriz. Kısa vadede üretim kapsamına günlük olarak satılan soğutulmuş sütü değerlendirilir. Uzun vadede üretim ise çiftliği gelecek nesillerini oluşturacak sağlıklı ve üstün verimli hayvanları oluşturacak buzağılardır. Bu nedenle dişi hayvanlardan ilk buzağısını iki yaşında olmak üzere her yıl bir buzağı elde edebilmek amaçlanmaktadır.

Sağlıklı ve üstün verimli hayvanlar elde etmek doğru bir seleksiyon ve bakım ve beslemeden geçmektedir. Bu amaçla buzağılar doğduğu andan itibaren ilk gıdası olan kolostrum (ağız sütü) ile başlayıp sütten kesme dönemi, kondisyon skorunu kontrol altında tutarak düve adayı yetiştirme, doğru zaman diliminde tohumlama, doğru geçiş dönemi uygulama ve sağlıklı bir doğum ile sağlanmaktadır. Bizim üzerimizde duracağımız nokta ise 6. aylıktan tohumlama dilimi olan 15. Aya kadarki dönemdir. Hayvanın buzağı ve düve adaylığı dönemlerindeki gelişimi çok hızlı olduğu için bu dönemlerde yapılan bakım ve beslenme yanlışlıklarının geri dönüşümü de zordur.

Sığır cinsi hayvanların genital hücre, meme alveolleri(meme hücreleri), rahim hücreleri, ovaryumlarının (yumurtalıkları) gelişimleri 4,5 aylıkken başlar ve 12 aya kadar devam eder. Bu süre içerisinde 4,5-9 aylar arası gelişim %80 ini tamamlar.9-12 aylar arasında ise kalan %20lik kısmı tamamlarlar.

Bu bilgileri vermemizdeki amaç bu dönemde hayvanlarınız eksik ya da fazla enerji/proteinli rasyonlar ile beslenirse hayvanlarınızın gelişimi ya eksik kalacak ya da gereğinden fazla beslediğiniz için hayvanlarınızı yağlandırmış olacaksınız.Bu dönemde beslemeye azami dikkat edilmeli. Burada önemli olan nokta bu dönemde yapılan hataların geri dönüşümü olmamasıdır. Düve adaylığı ve düve döneminde aşırı ve dengesiz beslemeye bağlı yumurtalık ve meme hücrelerinde biriken yağ hücreleri gerek döl verimini gerekse süt verimini olumsuz etkileyecektir. Çünkü siz yaptığınız yanlış ile daha fabrikayı kurarken hata yaptınız. Bu dönemde hayvanlarınız günlük canlı ağırlık artışı 700 gr dan fazla ise bu hayvanların yukarıda saydığımız hücreleri yağlanmaya başlıyor demektir. Günlük canlı ağırlık artışı 600 gr dan az olur ise beslenme yetersizlikleri ortaya çıkacaktır.

Göz ardı edemeyeceğimiz bir diğer nokta ise hayvanlarımız gebe kaldıktan sonra doğuma kadar hayvanlarımızın günlük canlı ağırlık artışı böyle kalmamalı. Nedeni ise karnında gelişmekte olan yavrunun yaşaması için gerekli olan enerji ihtiyacıdır.

Küçük bir hesap yapacak olursak 6-7 aylık bir dişi hayvan yaklaşık 200-210 kg olarak kabul edersek tohumlanma dönemine kadar yaklaşık olarak 7-8 aylık bir süreç var demektir. Siyah alaca ırkı bir hayvanın ideal tohumlama ağırlığı 360-380 kgdır. Yani siyah alaca olan bir hayvanımıza 7-8 ay gibi (210-240) gibi bir sürede yaklaşık 160-170 kg canlı ağırlık artışı sağlamalıyız. Bu nedenle düve adaylarının günlük canlı ağırlık artışı (160kg)/(240gün)=0,66 gr olarak hesaplanır.

 

TOHUMLAMAYA KADAR GÜNLÜK CANLI AĞIRLIK ARTIŞININ HESABI

 

30(1 aydaki gün sayısı)x670 gr( günlük alması gereken canlı ağırlık miktarı)= 20 kg aylık canlı ağırlık artışı.

 

20kg(aylık canlı ağırlık artışı)x8 ay(gebe kalana kadar geçecek olan süre)= 160 kg

 

Hayvanımız 7. Ayında zaten 200-220 kg dır 8 ay daha dengeli olarak besleyince

 

(200+160=360(siyah alacalar için ideal olan tohumlanma ağırlığı.)

TOHUMLAMADAN GEBE KALANA KADAR GÜNLÜK CANLI AĞIRLIK ARTIŞININ HESABI

Hayvanlarımız gebe kaldıktan sonra yukarıda bahsettiğimiz gibi karnındaki yavrunun gelişimini tam sağlaması için günlük olan ihtiyaçları artar. Bu nedenle hayvanımız gebe kaldıktan sonra günlük alması gereken canlı ağırlık artışı 900 gr olması gerekli.

30 gün(1 aydaki gün sayısı)x900 gr (gebe kaldıktan sonra doğuma kadar alacağı günlük canlı ağırlık artış miktarı) = 27 kg aylık canlı ağırlığı artacak bu hayvanın.

 

İneklerde gebelik süresi 9 ay olduğu için

9ay (gebelik süresi)x27kg(aylık canlı ağırlık artışı)=240 kg

14-15. aylarda 360-380 kg olan hayvanımız 9 ay gebelik süresince 240 kg canlı ağırlık artışı daha sağlar ve doğuma600-620 kg olarak girer .

Siyah alacalar için ideal doğum kilosu 600-620 kg dır.

 

 

Yapılan bir araştırmaya göre elde edilen verileri sizinle paylaşmak istiyorum.

Düve adayı iken günlük canlı ağırlık artışına göre verim değerleri

 

***650 gr GCAA yapan inek EN YÜKSEK 12 TON SÜT ve tüm hayatı boyunca toplam 10 adet buzağısı olacağı.

 

***850 gr GCAA yapan inen EN YÜKSEK 8 TON SÜT ve tüm hayatı boyunca toplam 7 adet buzağısı olacağı.

 

***1100 gr GCAA yapan inen EN YÜKSEK 6 TON SÜT ve tüm hayatı boyunca toplam 4 adet buzağısı olacağı gözlemlenip tahmin edilmiştir..

 

(GCAA: Günlük canlı ağırlık artışı demektir.)

HAYVANLARIMIZIN GCAA TABLODA GÖRELİM

6. Aya Kadar (Buzağı)GCAA 900 gr
6-14. Aylar Arası (Düve Adayı)GCAA 650 gr
14-24 Aylar arası( (Tohumlu Düve)GCAA 900 gr

 

Hayvanlarımızı 6-14 aylık dönemde günlük 650grdan fazla canlı ağırlık artışı olursa daha sonra hayvanlarımızı zayıflatsak bile yararı olmaz çünkü hücreler yağ ile kaplandıktan sonra ne yaparsak yapalım faydalı olmaz. Yağ ila kaplanan bu hücreler meme dokusunda ise daha az süt verecek yumurtalıklardaysa hayvanınız tohumlamalarda gebe kalmayacak genital hücrelerde ise yavrunun gelişimi tam sağlanamayacak ve düşük (abort) riski ortaya çıkacaktır.

 

Aşağıdaki tabloda düve iken canlı ağırlık artışına göre gruplandırılan hayvanların veteriner hekim ve ilaç masrafları, süt verimi ve döl verimi üzerindeki etkisini rahatlıkla görebilirsiniz.

6-14 aylık dönemlerde günlük canlı ağırlık artışı belirtilen değerlerden fazla olduğu zaman hayvanın yumurtalıkları erken gelişir ve 9.-10. Aylarda hayvan kızgınlık göstermeye başlar ve yumurtalıklar yağlanmaya devam ettiği için hayvanın tekrar kızgınlık göstermesi çok zorlaşır. Halk dilinde bu hayvanlara “Hayvan geçti”, “hayvan yandı” olarak adlandırılır. Bu hayvanların gebe kalma ihtimalleri çok düşüktür ve gebe kalana kadar günlük olarak tükettiği yem maliyeti işletmeye zarardır. Bu hayvanlar için yapılabilecek en uygun işlem damızlık değeri olmadığına dair Veteriner Hekimden rapor alıp hayvanı besiye almaktır. Ayrıca bu dönem aşırı beslemeye bağlı olarak (anaerop ortamlar oluştuğu için) hayvanlarda rahim iltihabı ( Metritis) görülmeye başlayacaktır. Hiç doğum yapmamış herhangi bir müdahale yapılmamış düvelerde rahim iltihabının görülmesinin sebebi aşırı ve dengesiz beslemedir.

 

 

                        Veteriner Hekim

Muzaffer ÇİVLİK

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here