Ana Sayfa Genel Koyun ve Keçilerde Oral Mucosa Yangısı İle Seyreden Hastalıkların Karşılaştırılması

Koyun ve Keçilerde Oral Mucosa Yangısı İle Seyreden Hastalıkların Karşılaştırılması

561
0
Paylaş

Koyun ve Keçilerde Oral Mucosa Yangısı İle Seyreden Hastalıkların Karşılaştırılması

 

Koyun ve keçilerde birbirlerine benzer belirtilerle seyreden bazı hastalıklarda, laboratuar teşhisi konuluncaya kadar geçen sürede hangi aşının yapılacağına ve nasıl bir tedavinin uygulanacağına karar verilmesinde zorluklar yaşanabiliyor. Bu birkaç hastalığın klinik bulgularını irdelemekte yarar görmekteyim.

1- ŞAP: Etken: Aptvirus. Virus ağız mucosasından veya yaralanmış, sıyrık oluşmuş tırnak arasından vücuda girer. Lezyonların görüldüğü bölgeler: a. Ağız mucosasındaki veziküller (içi su dolu kabarcık) çok seyrek görülür. Sığırların aksine dil yüzeyinde vezikül görülmez; daha çok dudakların iç yüzü, diş etleri ve sert damakta görülür. Salya da yoktur. b. Tırnakların corona (tırnakla deri birleşimi) bölgesi ve interdigital (tırnak arası) bölgelerde.. c. Memelerde.. d. Rumen mucosasında (ishal).. En belirgin semptom; çok sayıda koyun-keçinin aniden topallamaya başlamasıdır. 3.günde veziküller patlar, 5.günden itibaren topallık azalır ve düzelirler. Koyun ve keçilerde abortus, metritis ve mastitis de görülebilir. KUZULAR şapa daha hassastır; akut myocarditis ve kalp yetmezliğine bağlı ani ölümler görülebilir. Kuzularda ayak ve ağız lezyonları çoğu kez hiç görülmez.

2- EKTİMA: Etken: Parapoxvirus 3-6 aylık kuzu ve oğlaklarda, daha çok kurak ve sıcak yaz aylarında görülür. Nadiren daha küçük kuzularda görülürse telefat artar. Bulaşma çok hızlıdır. Direk-indirek, solunum ve deri yoluyla. Lezyonlar: a. Ağız ve dudak çevresinde irinli ahududu görüntüsünde granulasyon dokusu (ağaç kabuğu görüntüsü) b. Ayaklarda, kulaklarda, anus ve vulvada da görülebilir. İyileşme süresi 1-4 haftadır (ort.2 hafta)

3- MAVİ DİL: Etken: Orbivirus. Koyunlarda ve sığırlarda görülür, keçilerde çok enderdir. Hayvandaan hayvana doğrudan bulaşmaz; vektörle yani sineklerle bulaşır. Belirtiler: a. Burun akıntısı (seröz, irinli, köpüklü, kanlı).. b. Dudaklar, dil ve damakta ödem (dilin ve dudakların şişmesi ve morarması).. c. Ağız mucozasında, dilin yanlarında erozyon ve ülserler.. Ağızda çok kötü koku.. d. Solunum güçlüğü, yutma güçlüğü.. e. Corona bölgesinde morarmalar..Tırnaklar sıcak ve ağrılı..Topallık, tutuk yürüyüş.. Bazen hafif vakalarda sadece abortus (yavru atma) ve zayıflama görülür; lokal belirtiler görülmez veya belirsizdir.

4- KOYUN-KEÇİ VEBASI: (Stomatitis- Pneumo Enteritis Sendromu) Etken: Morbilivirus Belirtiler: a. Alt dudakta, diş etlerinde, burun içlerinde erozyonlar (yüzeysel yara) ve nekrotik (hücre ölümlü) odaklar.. Lezyonların çevresi sağlam epitel dokusu ile keskin çizgi halinde sınırlanmış durumdadır. b. Mucoza ve konjunctivalarda hiperemi (kızarıklık).. b. Nekrotik stomatitis (ağız iltihabı).. c. Önceleri seröz, sonraları muco-prulent gözyaşı akıntısı ve gözlerde çapaklanma.. d. Pneumoni semptomları (öksürük, solunum güçlüğü).. e. Önce kabızlık (ateşli dönem), sonra ishal..

5- KUZULARDA ORAL NEKROBASİLLOZİS: Etken: F. necrophorum bakterisi..Özellikle piyeten hastalığının seyrettiği sürüler, ağıl ve meralarda bolca bulunur. Birkaç haftalık körpe kuzularda ve tek tük vakalar halinde görülür. Sert ot ve dikenleri yeni yemeğe başlayan kuzuların ağız mucosasındaki sıyrık ve yaralardan bulaşır. Ektimanın komplikasyonu olarak da görülebilir. Ağız çevresi ve dudaklar şiş ve ağrılı..Ağızdan pis kokulu salya akıntısı..Ağız mucozası, diş etleri, dil ve damakta, yanakların iç yüzlerinde ve geride farenx (yutak) bölgesinde gri-sarımtrak renkli, alttaki dokulara yapışık nekroz odakları ve ülserler.. Özetle:

1.Şap: Ağız lezyonları çok seyrek ve nekrotik değil, genellikle ayaklarda ve tırnak arasında..

2.Ektima: 3-6 aylık kuzularda..İrinli ahududu, ağaç kabuğu görüntüsü..

3.Mavi Dil: Yaz ayları..Sinekler..Dil dudaklar ve damakta şişme ve morarma..

4.Veba: Gözyaşı akıntısı ve gözlerde çapaklanma..öksürük..ishal..nekrotik lezyonların çevresinin sağlam epitel dokusu ile keskin çizgi halinde sınırlanmış olması..

5.Oral Nekrobasillozis: Tek tük vakalar halinde..sert yemleri yeni tüketmeye başlayan birkaç haftalık genç kuzularda..ağızdan çok pis kokulu salya akıntısı..derin nekrotik yaralar..

 

 

Hıdır Bayülgen

Uzm.Veteriner Hekim

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here